Metinde, Ceza Hukukunda kusurluluğu ortadan kaldıran haller ile hukuka uygunluk sebepleri arasında nasıl bir ayrıma gidilmektedir? Bu sebeplerin fiil üzerindeki etkisi farklı mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #126570

Metinde bu konuda iki farklı yaklaşım olduğu belirtilmektedir. Birinci yaklaşıma göre, her ikisi de ceza sorumluluğunu etkileyen nedenlerdir. Metnin yazarının benimsediği ikinci yaklaşıma göre ise aralarında temel bir fark vardır: Kusurluluğu ortadan kaldıran haller (yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, zorunluluk hali, haksız tahrik vb.), fiilin suç olma niteliğini ortadan kaldırmaz; fiil hukuka aykırı olmaya devam eder ancak fail kusurlu sayılamadığı için cezalandırılmaz. Hukuka uygunluk sebepleri (meşru savunma, hakkın kullanılması, ilgilinin rızası vb.) ise, fiili en baştan hukuka uygun hale getirir ve suç olmaktan çıkarır. Dolayısıyla, birincisinde suç vardır ama failin cezai sorumluluğu yoktur veya azalmıştır; ikincisinde ise ortada suç olarak nitelendirilecek bir fiil dahi yoktur. (Kaynak: dogrudan-kast-olasi-kast-ve-bilincli-taksir-tartismasi)