İnançlı işleme (inanç sözleşmesine) dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davası, inşai bir dava mıdır ve bu davanın kabulü halinde verilen karar geçmişe etkili midir?

Evet, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2013/13788 E., 2014/16102 K. sayılı kararında belirtildiği gibi, inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davaları, niteliği itibarıyla geleceğe etkili 'inşai (kurucu-yenilik doğurucu) bir dava'dır. Bu dava ile, inançlı işlem gereği mülkiyeti devralan inanılan adına olan kaydın iptali ile mülkiyetin tekrar inandıran adına tescili suretiyle yeni bir hukuki durum yaratılması talep edilmektedir. HMK m. 108/3 uyarınca bu tür inşai kararlar kural olarak geriye yürümez (ex tunc değil, ex nunc etkilidir) ve kesinleştiği andan itibaren sonuçlarını doğurur. Bu nedenle, dava konusu dönemde tapu kaydı davalı (inanılan) adına olduğu için, davacı (inandıran) bu dönem için ecrimisil talep edebilir; tescil kararının geçmişe yürüyerek davacıyı o dönemde de malik sayacağı savunulamaz (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html).