Bir davanın tespit davası olarak açılabilmesi için aranan 'hukuki yarar' şartı, eda davası açma imkanı olan durumlarda nasıl değerlendirilir?
Tespit davası (HMK m. 106), bir hukuki ilişkinin varlığının veya yokluğunun ya da bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesini amaçlayan bir dava türüdür. Bu davanın açılabilmesi için en temel şart, davacının bu tespiti istemekte 'hukuken korunmaya değer güncel bir yararının' bulunmasıdır. Hukuki yarar, bir dava şartıdır (HMK m. 114/1-h). Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, eğer bir davacı, istediği hukuki korumayı bir eda davası (bir şeyin verilmesine, yapılmasına veya yapılmamasına mahkumiyet) ile tam olarak sağlayabiliyorsa, aynı konuda ayrıca bir tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur. Tespit davası, eda davasının açılamadığı veya eda davasının tek başına yeterli hukuki korumayı sağlamadığı durumlarda başvurulabilen ikincil (tali) nitelikte bir dava türüdür. (Yargıtay 8. HD 2018/14721 E., 2019/6023 K.) (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html)