Kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine (TMK m. 713) dayalı olarak açılan tescil davaları sonucunda verilen kararlar inşai (yenilik doğurucu) mi, yoksa açıklayıcı (ihdasi) nitelikte midir? Bu nitelemenin hukuki sonucu nedir?

Kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescil davaları sonucunda verilen kararlar, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre (örn. Yargıtay 16. HD 2013/6163 E., 2013/9595 K.) 'açıklayıcı (ihdasi)' niteliktedir, inşai (yenilik doğurucu) değildir. Bunun hukuki sebebi, TMK m. 713/5'te 'Mülkiyet, birinci fıkrada öngörülen koşulların gerçekleştiği anda kazanılmış olur.' hükmünün yer almasıdır. Yani, kanunda aranan zilyetlik koşulları (davasız, aralıksız 20 yıl malik sıfatıyla zilyetlik gibi) tamamlandığı anda mülkiyet, mahkeme kararına gerek olmaksızın, kendiliğinden kazanılmış olur. Mahkemenin verdiği tescil kararı, zaten kazanılmış olan bu mülkiyeti sadece tespit edip sicile yansıtan, yani durumu açıklayan bir karardır. Bu nitelemenin sonucu olarak, tescil kararının etkisi geçmişe (koşulların tamamlandığı ana) yürür (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html).