Bir davacının dava dilekçesinde, davasını 'tespit davası' olarak adlandırmasına rağmen, talebi bir miktar paranın tahsili ise, mahkeme bu davayı hukuki yarar yokluğundan reddedebilir mi? HMK m. 32 ve 33'ün bu konudaki rolü nedir?

Hayır, reddedemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/853 E., 2020/907 K. sayılı kararında da açıklandığı gibi, bir davanın hukuki niteliğini (eda, tespit, inşai) belirleyen, davacının dilekçesine yazdığı isim değil, talep sonucunun içeriğidir. Davacı, bir miktar alacağın tahsilini talep ediyorsa, bu bir eda davasıdır. HMK m. 33 ('Hukukun uygulanması') uyarınca, hukuki sebebi bulmak ve doğru hukuku uygulamak hakimin görevidir. HMK m. 32 ('Yargılamanın sevk ve idaresi') uyarınca da hakim, davacının yaptığı isimlendirmeyle bağlı olmaksızın, talep sonucuna göre davanın türünü doğru belirleyip yargılamayı buna göre yürütmekle yükümlüdür. Bu nedenle, davacı yanlış isimlendirme yapsa bile, eğer bir eda davası açması mümkün ve gerekliyse, mahkeme davayı eda davası olarak görüp esastan karara bağlamalıdır; hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle usulden reddedemez (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html).