Anayasa Mahkemesi'nin 1.8.2023 tarihli HAGB iptal kararının temel gerekçeleri nelerdir? Mahkeme, mevcut HAGB uygulamasının hangi anayasal ilkelere aykırı olduğunu tespit etmiştir?

Anayasa Mahkemesi (AYM), 1.8.2023 tarihinde yayımlanan 2022/120 E., 2023/107 K. sayılı kararıyla CMK m. 231'deki HAGB kurumunu çeşitli gerekçelerle Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. Temel gerekçeler şunlardır: 1) Sanığa HAGB'yi kabul edip etmediğinin yargılama bitmeden, hüküm kurulmadan sorulması: AYM, bu durumu, henüz doğmamış olan istinaf kanun yoluna başvuru hakkından peşinen feragat etmeye zorlama olarak değerlendirmiş ve sanığa aşırı bir külfet yüklediğini belirtmiştir. 2) Usuli güvence eksikliği: Sanığın irade beyanının ne zaman alınacağına dair yasal bir düzenleme olmamasını kanunilik ilkesine (Anayasa m.13) aykırı bulmuştur. 3) Müsadere gibi fer'i cezalara ilişkin belirsizlik ve işkence gibi bazı suçlarda HAGB'nin uygulanmasını engelleyecek bir sınırlama bulunmaması da iptal gerekçeleri arasında yer almıştır. Bu durumların toplamda hukuk devleti, kanunilik ve ölçülülük ilkelerine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır (ayboga.av.tr/hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb/).