Hukukumuzda 'doğrudan soru sorma' hakkı (CMK m. 201) nedir ve bu hakkı kimler, kime karşı kullanabilir?

Doğrudan soru sorma hakkı, ceza muhakemesinde 'çapraz sorgu' sisteminin bir yansımasıdır ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasını amaçlayan önemli bir usuli haktır. CMK m. 201'e göre, duruşma sırasında; 1) Cumhuriyet savcısı, 2) Katılan veya vekili, 3) Sanık veya müdafii, birbirlerine, tanıklara ve bilirkişilere 'doğrudan' (yani mahkeme başkanı aracılığı olmaksızın) soru yöneltebilirler. Bu hak, taraflara, karşı tarafın veya tanıkların beyanlarındaki çelişkileri, eksiklikleri veya gerçeğe aykırılıkları doğrudan sorularla ortaya çıkarma imkanı tanır. Mahkeme başkanı veya hakimi, sadece sorunun delil elde etme amacıyla sorulmadığı, gereksiz olduğu veya tanığı baskı altında tutmayı amaçladığı gibi durumlarda soruya itiraz edilmesini isteyebilir veya sorunun sorulmasına engel olabilir.