Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2018/14721 E., 2019/6023 K. sayılı kararında, vakıf mütevelli heyeti üyeliğinin tespiti talebiyle açılan davanın, neden eda veya inşai dava ile sağlanamayacak bir hukuki koruma sağladığı ve bu nedenle tespit davası açmakta hukuki yarar bulunduğu kabul edilmiştir?

Söz konusu kararda, davacı vakıf senedindeki şarta (belirli bir derneğin eski başkanı olma) dayanarak mütevelli heyeti üyesi olduğunun tespitini istemiştir. Yargıtay, bu talebin bir eda davası (bir şeyin verilmesi veya yapılması) veya inşai dava (yeni bir hukuki durum yaratılması) ile sağlanamayacağını belirtmiştir. Çünkü davacı, davalıdan bir şeyin ifasını istememekte veya yeni bir statü yaratılmasını talep etmemektedir; sadece mevcut olduğu iddia edilen bir hukuki durumun (üyelik sıfatının) varlığının mahkemece belirlenmesini istemektedir. Bu hukuki ilişkinin varlığı konusundaki belirsizliği gidermenin tek yolu bir tespit davası açmaktır. Bu nedenle davacının, bu belirsizliği ortadan kaldırmakta güncel ve hukuken korunmaya değer bir yararı olduğu kabul edilmiş ve davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesi doğru bulunmamıştır. (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html)