Muvazaa nedeniyle tapu iptali davası sonucunda verilen kararın hukuki niteliği (inşai/açıklayıcı) nedir ve neden?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #125083

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/13787 E., 2019/6063 K. sayılı kararına göre, muvazaa (danışıklı işlem) nedeniyle geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak açılan tapu iptali ve tescil davası sonucunda verilen karar, 'inşai (yenilik doğurucu)' bir hüküm değil, 'açıklayıcı (ihdasi)' bir hükümdür. Bunun nedeni, muvazaalı sözleşmelerin yapıldığı andan itibaren taraflar arasında zaten hüküm ve sonuç doğurmaması, yani baştan itibaren kesin hükümsüz (yok) sayılmasıdır. Mahkeme kararı, yeni bir hukuki durum yaratmaz; sadece mevcut olan, baştan beri var olan hükümsüzlüğü tespit eder ve açıklar. Bu nedenle karar, geçmişe etkili (ex tunc) sonuç doğurur ve tapu kaydının yolsuz olduğunu belgeler. (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html)