Dava açılmadan önce delil tespiti yaptıran bir taraf, daha sonra açılan esas davada, delil tespitini yapan mahkemenin yetkisiz veya görevsiz olduğunu ileri sürebilir mi? Bu durumun hukuki dayanağı ve gerekçesi nedir?

Hayır, ileri süremez. Bu durum HMK m. 401/3'te açıkça düzenlenmiştir: 'Esas hakkında açılan davada, delil tespiti yapan mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğu ileri sürülemez.' Bu hükmün temel gerekçesi, usul ekonomisi ve hakkın kötüye kullanılmasını önlemektir. Delil tespiti talebinde bulunan taraf, yetkili mahkemeyi seçme imkanına sahipken, kendi seçtiği mahkemenin daha sonra yetkisiz olduğunu iddia etmesi çelişkili bir davranış (venire contra factum proprium) olur. Kanun, bu şekilde bir itirazı engelleyerek, delil tespiti işleminin sonradan geçersiz sayılmasının ve yargılamanın uzamasının önüne geçmeyi amaçlamıştır. Karşı taraf ise, tespit sırasında yetki itirazında bulunabilir. (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-401-gorev-ve-yetki.html)