Bir eda davası veya inşai dava ile elde edilebilecek bir hukuki korumanın, tespit davası yoluyla istenmesinin hukuki sonucu nedir?

HMK m. 106'ya göre, bir tespit davası açılabilmesi için davacının, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Hukuki yarar, bir dava şartıdır (HMK m. 114/1-h). Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, bir eda davası (alacağın tahsili, bir şeyin teslimi gibi) veya inşai dava (boşanma, fesih gibi) açma imkanı bulunan hallerde, aynı hukuki korumayı sağlayacak bir tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur. Çünkü tespit davası, eda veya inşai davalara göre daha tali (ikincil) niteliktedir. Davacı, daha kesin ve doğrudan bir koruma sağlayan eda veya inşai dava açabilecekken, daha azını sağlayan tespit davası açmamalıdır. Bu durumda mahkeme, davayı esastan incelemeden, hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddeder. (Yargıtay 8. HD 2018/14721 E., 2019/6023 K.) (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-108-insai-dava.html)