CMK m. 225/2, 'Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.' hükmünü içermektedir. Bu kuralın, 'davasız yargılama olmaz' ilkesiyle (m. 225/1) olan ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #124236

Bu iki fıkra, ceza yargılamasında mahkemenin yetkisinin sınırlarını çizen iki temel kuralı ifade eder ve birbirini tamamlar. - CMK m. 225/1 ('davasız yargılama olmaz'): Bu kural, mahkemenin yargılama yapacağı 'olayın' sınırlarını belirler. Mahkeme, sadece iddianamede anlatılan somut fiil (olay) hakkında yargılama yapabilir, bu olayın dışına çıkamaz. - CMK m. 225/2 ('mahkemenin nitelendirmede serbestliği'): Bu kural ise, mahkemenin, m. 225/1 ile sınırları çizilen aynı 'olaya' hangi hukuki tanımın (suçun adının) uygulanacağı konusunda savcının veya sanığın nitelendirmesiyle bağlı olmadığını belirtir. Yani mahkeme, olayı değiştirmeden, o olayın hukuki vasfını serbestçe takdir edebilir. Örneğin, iddianamede 'sanığın, mağdurun çantasını zorla alıp kaçtığı' fiili anlatılmış ve suç 'hırsızlık' olarak nitelendirilmiş olabilir. Mahkeme, 'çantayı zorla alıp kaçma' fiilinin dışına çıkamaz (m. 225/1). Ancak bu fiilin hukuken 'hırsızlık' değil, 'yağma' suçunu oluşturduğuna karar verebilir (m. 225/2). Bu durumda, sanığa ek savunma hakkı (m. 226) vererek yargılamaya devam eder.