Bir anlaşmalı boşanma protokolünde, tarafların daha sonra açacakları 'nafakanın artırılması' davasını engellemek amacıyla 'nafaka artış oranı' belirlemeleri, gelecekteki bir uyarlama davası (TMK m. 176/4) açma hakkını tamamen ortadan kaldırır mı?

Hayır, tamamen ortadan kaldırmaz. Tarafların protokolde, örneğin 'yoksulluk nafakası her yıl TÜFE oranında artırılacaktır' şeklinde bir artış oranı belirlemeleri geçerlidir ve bu, tarafların normal koşullarda nafaka artırım davası açmasını engeller. Ancak, TMK m. 176/4'te düzenlenen 'nafakanın kaldırılması veya azaltılması' (uyarlama) davası, olağanüstü durumlar için öngörülmüş bir yoldur. Eğer taraflardan birinin mali durumunda veya hayat koşullarında, protokolün yapıldığı tarihte öngörülemeyen, olağanüstü ve sürekli bir değişiklik olursa (örneğin, nafaka ödeyenin iflas etmesi, işini kaybetmesi veya nafaka alanın çok zengin bir evlilik yapması), protokolde artış oranı belirlenmiş olsa bile, koşulları 'hakkaniyet gereği' katlanılmaz hale gelen taraf, nafakanın kaldırılması veya indirilmesi için uyarlama davası açabilir. Yani protokol, normal şartlar altında bağlayıcıdır, ancak olağanüstü şartların varlığı halinde uyarlama davası açma hakkını engellemez.