Adi ortaklık sözleşmesinde, ortaklardan birinin hissesini devretmesi, diğer ortakların rızası olmadan mümkün müdür? TBK'daki ilgili hüküm ve bu hükmün arkasındaki mantık nedir?

Hayır, mümkün değildir. TBK m. 630/1, 'Ortaklardan biri, diğerlerinin rızası olmaksızın, ortaklıktaki payını üçüncü bir kişiye devredemez veya rehnedemez.' hükmünü amirdir. Bu kuralın arkasındaki temel mantık, adi ortaklığın, ortakların kişisel özelliklerinin, güven ilişkisinin ve birlikte çalışma iradelerinin ön planda olduğu bir 'şahıs şirketi' olmasıdır ('intuitu personae' niteliği). Ortaklar, birbirlerini tanıyarak ve güvenerek bu ilişkiye girerler. Bir ortağın, diğerlerinin rızasını almadan kendi yerine tanımadıkları veya güvenmedikleri bir üçüncü kişiyi ortaklığa dahil etmesi, bu temel güven ilişkisini ve ortaklık iradesini ortadan kaldırır. Bu nedenle, pay devri ancak diğer tüm ortakların oybirliğiyle vereceği rıza ile mümkündür. Bu hüküm, ortaklığın kişisel niteliğini korumayı amaçlayan emredici bir kuraldır.