Temyiz kanun yolunda, CMK m. 289'da sayılan hukuka kesin aykırılık hallerinden birinin varlığı, Yargıtay tarafından re'sen dikkate alınır. Bu durumun, temyiz incelemesinin kural olarak 'sebeple bağlı' olmasına (CMK m. 294) getirdiği istisnanın temel hukuki gerekçesi nedir?
Bu istisnanın temel hukuki gerekçesi, CMK m. 289'da sayılan hallerin, adil yargılanma hakkını temelden zedeleyen, yargılamanın sıhhatine ve verilen hükmün meşruiyetine gölge düşüren çok ağır ve esaslı usul hataları olmasıdır. Bu tür hatalar, sadece davanın taraflarının menfaatini değil, aynı zamanda 'kamu düzenini' de ilgilendirir. Yargılamanın temelini sarsan bu türden bir hukuka aykırılığın, sadece taraflarca ileri sürülmediği için göz ardı edilmesi, adalete olan güveni ve hukuk devletinin işleyişini zedeler. Bu nedenle kanun koyucu, bu istisnai ve ağır ihlallerin varlığı halinde, Yargıtay'a 'sebeple bağlılık' kuralını aşarak re'sen inceleme yapma ve bozma kararı verme görevi yüklemiştir. Bu, adil yargılanma hakkının ve ceza muhakemesinin temel ilkelerinin korunmasına yönelik bir kamu yararı düşüncesinin sonucudur.