6098 sayılı TBK m. 182'de düzenlenen 'fahiş cezanın tenkisi (indirilmesi)' hükmü, tacirler arasındaki sözleşmelerde kararlaştırılan cezai şartlar için de uygulanabilir mi? Bu konudaki hukuki tartışmayı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #124169

Bu konu hukuken tartışmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 22. maddesi, 'Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun... 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında... yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.' demektedir. Bu hükme göre, bir tacir, ticari işletmesiyle ilgili bir sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın 'fahiş' olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez. Bu kuralın amacı, ticari hayattaki güveni ve öngörülebilirliği korumaktır. Ancak, Yargıtay bazı kararlarında, kararlaştırılan cezai şartın, borçlunun ekonomik olarak mahvına veya çöküşüne neden olacak düzeyde 'ahlaka ve adaba aykırı' olması durumunda, bu durumun TTK m. 22'nin kapsamını aşacağını ve TBK m. 27 (kişilik hakkına aykırılık) veya TMK m. 2 (dürüstlük kuralı) çerçevesinde cezanın tamamen veya kısmen geçersiz sayılabileceğini veya uyarlanabileceğini kabul etmektedir. Dolayısıyla, kural olarak tacir tenkis isteyemese de, cezanın aşırılığı ekonomik varlığını tehdit eder boyuttaysa istisnai olarak mahkeme müdahalesi mümkün olabilmektedir.