Velayetin kaldırılması davasında, davalı baba ile velayeti altındaki küçük çocuk arasında neden bir 'menfaat çatışması' olduğu kabul edilir? Bu menfaat çatışmasının usuli sonucu nedir? (YHGK E. 2017/1587, K. 2018/1147)

Velayetin kaldırılması davası, velayet hakkına sahip ebeveynin (örneğin babanın) velayet görevini gereği gibi yerine getiremediği veya ağır biçimde savsakladığı (TMK m. 348) iddiasına dayanır. Bu davanın doğası gereği, davalı ebeveynin menfaati (velayeti kaybetmemek) ile çocuğun menfaati (iyi bir şekilde bakılıp gözetilmek) birbiriyle çatışma potansiyeli taşır. Davalı ebeveyn, kendi velayet hakkını korumak için çocuğun aleyhine olabilecek savunmalar yapabilir veya çocuğun gerçek menfaatini göz ardı edebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2017/1587, K. 2018/1147 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, bu durumda yasal temsilci ile küçük arasında bir menfaat çatışması olduğu kabul edilir. Bu çatışmanın usuli sonucu, TMK m. 426/2 uyarınca, çocuğun davadaki menfaatlerini korumak ve onu temsil etmek üzere mahkemenin re'sen veya talep üzerine bir 'temsil kayyımı' atamasıdır. Temsil kayyımı atanmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi, önemli bir usul hatası olup bozma nedenidir.