Anlaşmalı boşanma protokolünde, taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi ihtimaline karşı bir 'cezai şart' konulması hukuken mümkün müdür? Bu cezai şartın miktarı fahiş ise hakimin müdahale yetkisi var mıdır?

Evet, mümkündür. Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların serbest iradeleriyle düzenledikleri bir sözleşme niteliğindedir. Bu nedenle, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) genel hükümleri, özellikle de sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca, taraflar protokole cezai şart ekleyebilirler (TBK m. 179 vd.). Örneğin, tazminatın veya mal devrinin zamanında yapılmaması halinde belirli bir miktar ceza ödeneceği kararlaştırılabilir. Ancak, bu cezai şartın miktarı fahiş ise, yani taraflardan birinin ekonomik mahvına neden olacak ölçüde aşırı ise, TBK m. 182/son fıkrası gereğince hâkim, bu miktarı re'sen (kendiliğinden) indirebilir. Bu, hâkimin sözleşmeye müdahale yetkisinin bir istisnası olup, zayıf tarafı koruma amacını taşır.