Anlaşmalı boşanma protokolünün iptali için 'yargılamanın yenilenmesi' yoluna (HMK m. 375) başvurulabilmesi için hangi sebeplere dayanılabilir? Yargıtay'ın bu konudaki bir kararından örnek veriniz.

Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir hükme karşı başvurulan olağanüstü bir kanun yoludur ve HMK m. 375'te sayılan sınırlı sebeplere dayanabilir. Anlaşmalı boşanma protokolünün iptali için bu yola başvurulabilecek temel sebepler şunlardır: - **Hile (HMK m. 375/h):** Lehine karar verilen tarafın, karara etki eden hileli bir davranışta bulunmuş olması. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2022/9307 E. sayılı kararında da, davacının, protokolün davalının aldatması (hilesi) sonucu imzalandığı iddiasıyla yargılamanın yenilenmesini talep edebileceği belirtilmiştir. Örneğin, eşlerden birinin, malvarlığını gizleyerek diğerini daha az bir tazminata razı etmesi hile sayılabilir. - **Sahte Belge (HMK m. 375/c):** Karara esas alınan bir belgenin sahteliğine karar verilmiş veya belgenin sahte olduğunun mahkeme veya resmi bir makam önünde ikrar edilmiş olması. - **Yalan Tanıklık (HMK m. 375/d):** Karara esas alınan tanığın, yalan tanıklıktan kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti alması. - **Bilirkişinin Kasten Gerçeğe Aykırı Rapor Vermesi (HMK m. 375/e):** Karara esas alınan bilirkişinin, kasten gerçeğe aykırı rapor verdiğinin ceza mahkemesi kararıyla sabit olması. Bu gibi durumlarda, protokolün ve dolayısıyla boşanma kararının dayanağı olan iradenin veya delilin sakatlandığı kabul edilir ve yargılamanın yeniden yapılması talep edilebilir. (Bkz: oner.av.tr/anlasmali-bosanma-protokolu/)