Anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemece onaylanması, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, sözleşmenin geçerliliği açısından ne tür bir hukuki nitelik taşır?

Anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemece onaylanması, TMK m. 166/3'te yer alan 'hâkimin... anlaşmayı uygun bulması' şartı, bu protokolün (sözleşmenin) hukuki sonuç doğurabilmesi için aranan **kurucu nitelikte bir kanuni şarttır**. Yani, protokol, taraflar arasında imzalandığı anda değil, ancak hâkimin onayıyla birlikte tam olarak geçerli ve bağlayıcı hale gelir. Bu onay, bir nevi, sözleşmeyi tamamlayan ve ona hukuki etkinlik kazandıran bir unsurdur. Hâkimin onayı olmadan, protokol, taraflar arasında yapılmış adi bir sözleşme niteliğinde kalır ve boşanmanın hukuki sonuçlarını doğurmaz. Hâkimin onayı, protokolü, adi bir sözleşme olmaktan çıkarıp, bir mahkeme kararının (ilamın) ayrılmaz bir parçası haline getirir. (Bkz: oner.av.tr/anlasmali-bosanma-protokolu/)