5271 sayılı CMK'nın 174. maddesinde sayılan iddianamenin iadesi nedenleri, 'tahdidi (sınırlı sayıda)' mıdır, yoksa mahkeme bu nedenler dışında bir gerekçeyle de iddianameyi iade edebilir mi?

Evet, CMK m. 174'te sayılan iddianamenin iadesi nedenleri **tahdidi (sınırlı sayıda/numerus clausus)** olarak kabul edilmektedir. Mahkeme, bu maddede açıkça belirtilen nedenler dışında bir gerekçeyle iddianameyi iade edemez. Bu ilkenin amacı, iddianamenin iadesi kurumunun savcılık ile mahkeme arasında bir yetki çatışmasına dönüşmesini önlemek ve iade nedenlerini objektif kriterlere bağlayarak keyfiliği engellemektir. CMK m. 174'te sayılan iade nedenleri şunlardır: - İddianamenin CMK m. 170'teki unsurları içermemesi, - Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmaması, - Önödeme veya uzlaştırma usulü uygulanmadan dava açılması, - Soruşturma veya kovuşturmanın izne veya talebe bağlı olup da, izin alınmadan veya talep olmadan dava açılması. Mahkeme, örneğin, delillerin yetersiz olduğu veya fiilin suç oluşturmadığı gibi esasa ilişkin bir değerlendirme yaparak iddianameyi iade edemez. Bu tür değerlendirmeler, kovuşturma aşamasında, yargılama yapılarak karara bağlanmalıdır. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/iddianamenin-savciya-aciklatilmasinin-hukukiligi)