7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre 'özel kanun' niteliğindedir. 'Lex specialis derogat legi generali' ilkesi çerçevesinde, bu durumun memuriyete atanma sürecine etkisi nedir?

'Lex specialis derogat legi generali' ilkesi, 'özel kanun, genel kanunu ilga eder (uygulanmasını engeller)' anlamına gelir. Bu ilke uyarınca, aynı konuyu düzenleyen bir genel kanun (657 sayılı DMK) ve bir özel kanun (7315 sayılı Kanun) varsa, uyuşmazlığın çözümünde özel kanun hükümleri öncelikle uygulanır. Bu durumun memuriyete atanma sürecine etkisi şudur: Bir kişinin memur olabilmesi için, öncelikle 657 sayılı DMK'nın 48. maddesindeki genel ve objektif şartları (vatandaşlık, yaş, öğrenim, belirli suçlardan mahkûm olmama vb.) taşıması gerekir. Bu genel şartlar varlığını korur. Ancak, 7315 sayılı Kanun, bu genel şartlara ek olarak, görevin niteliğine göre daha sübjektif ve derinlemesine bir inceleme olan 'güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması' yapılmasını ve bu araştırmanın sonucunun da olumlu olmasını bir 'ek şart' olarak getirmiştir. Dolayısıyla, bir aday DMK m. 48'deki tüm şartları taşısa bile, 7315 sayılı özel kanun uyarınca yapılan araştırması olumsuz sonuçlanırsa, ataması yapılmayabilir. Yani, memuriyete atanma süreci, hem genel kanundaki objektif engellerin olmamasını hem de özel kanundaki araştırmadan kaynaklanan sübjektif bir engelin bulunmamasını gerektirir hale gelmiştir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-sinirlarinin-genisligi-ve-yerindeligi-tartismasi)