İdarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan nedenler nelerdir? Bu nedenlerden 'mücbir sebep' ile 'beklenmedik olay' arasındaki temel farkı açıklayınız.

İdarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran veya (kusur oranına göre) azaltan nedenler şunlardır: 1. **Mücbir Sebep:** İdarenin faaliyet alanı dışında gelişen, öngörülmesi ve önlenmesi imkansız olan olağanüstü olaylardır (deprem, sel, savaş hali gibi). 2. **Beklenmedik Olay (Umulmayan Hal):** İdarenin faaliyet alanı içinde meydana gelen, ancak idarenin alması gereken tüm önlemlere rağmen öngörülemeyen ve engellenemeyen olaylardır (örneğin, bir kamu aracının tüm bakımları yapılmış olmasına rağmen öngörülemez bir mekanik arıza yapması). 3. **Mağdurun Kusuru:** Zararın doğmasında veya artmasında mağdurun kendi kusurlu davranışının da etkili olmasıdır. Mağdurun kusuru, zararla idari eylem arasındaki nedensellik bağını kısmen veya tamamen kesebilir. Tamamen kesiyorsa idare sorumluluktan kurtulur, kısmen kesiyorsa müterafik kusur oranında indirim yapılır. 4. **Üçüncü Kişinin Kusuru:** Zararın, idarenin eylemiyle değil, tamamen üçüncü bir kişinin kusurlu fiiliyle ortaya çıkmasıdır. Bu durumda da idarenin eylemi ile zarar arasındaki nedensellik bağı kesilmiş olur. **Mücbir Sebep ve Beklenmedik Olay Farkı:** Aralarındaki temel fark, olayın kaynağıdır. Mücbir sebep, idarenin faaliyet ve etki alanının tamamen **dışında** gelişen bir olaydır. Beklenmedik olay ise, idarenin faaliyet alanı **içinde** yer alan, ancak tüm tedbirlere rağmen öngörülemeyen bir durumdur. (Bkz: ayboga.av.tr/tam-yargi-davasi/)