Bir ceza davasında, sanığın sorgusu yapılmadan 'derhal beraat kararı' verilebilmesi hangi koşullara bağlıdır ve bu kurumun temel amacı nedir? (CMK m. 223/9)

CMK m. 223/9 uyarınca derhal beraat kararı verilebilmesi, duruşma hazırlığı aşamasında veya duruşmanın başında, dosyadaki delillere göre sanık hakkında mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmasına bağlıdır. Bu kararın verilebilmesi için sanığın sorgusunun yapılmış olması şart değildir. Bu kurumun temel amacı, 'usul ekonomisi' ilkesi gereğince, sonucun baştan belli olduğu durumlarda yargılamayı gereksiz yere uzatmamak ve sanığı uzun bir yargılama sürecinin külfetlerinden ve lekelenmeme hakkının ihlalinden korumaktır. Örneğin, iddianamedeki fiilin açıkça suç teşkil etmediği, dava zamanaşımının dolduğu veya fiili sanığın işlemediğinin dosyadaki kesin bir delille (örneğin, sanığın olay anında başka bir ülkede olduğunu gösteren resmi bir belge) sabit olduğu durumlarda, mahkeme duruşmaya devam etmeden veya sanığın sorgusunu yapmadan derhal beraat kararı verebilir. 'İddianamenin Savcıya Açıklatılması' başlıklı makalede de, içeriği boş bir iddianame karşısında mahkemenin bu yola başvurabileceği ileri sürülmektedir.