Anlaşmalı boşanma protokolünün iptali, boşanma kararı kesinleştikten sonra hangi hukuki sebeplere dayanılarak talep edilebilir? Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #123852

Boşanma kararı kesinleştikten sonra protokol, mahkeme kararının (ilamın) bir parçası haline gelir ve artık basit bir sözleşme değildir. Bu nedenle iptali, ancak genel hükümlere göre irade fesadı hallerine veya yargılamanın yenilenmesi sebeplerine dayanılarak dava yoluyla talep edilebilir. Yargıtay'ın da kabul ettiği temel sebepler şunlardır: 1. **Hile (Aldatma):** Taraflardan birinin, diğerini aldatarak protokole imza attırdığının ispatlanması halinde, protokolün iptali ve yargılamanın yenilenmesi talep edilebilir. (Yargıtay 2. HD Esas:2022-9307 Karar:2024-755, HMK m. 375/h). 2. **İkrah (Tehdit/Zorlama):** Fiziksel veya psikolojik baskı altında protokolün imzalanması, iradeyi sakatlayan bir sebep olduğundan iptal davasına konu edilebilir. 3. **Muvazaa:** Özellikle eşlerden birinin, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla diğer eşe mal varlığını devretmek için muvazaalı bir protokol düzenlemesi halinde, bu işlemden zarar gören üçüncü kişi alacaklılar, HMK m. 376'ya dayanarak hükmün ilgili kısmının iptalini isteyebilir. 4. **Aşırı Yararlanma (Gabin) / Uyarlama:** Protokoldeki bir hükmün, taraflardan birini katlanılmaz duruma düşürmesi ve dürüstlük kuralına aykırı olması halinde, protokolün tamamen iptali yerine, ilgili hükmün 'uyarlanması' da talep edilebilir. (Yargıtay 2. HD Esas:2023-8505 Karar:2024-149) (Bkz: oner.av.tr/anlasmali-bosanma-protokolu/)