Velayetin kaldırılması için TMK m. 348'de aranan temel ön koşul nedir? Maddede sayılan 'deneyimsizlik, hastalık' gibi nedenlerin velayetin kaldırılmasına yol açabilmesi için hangi nitelikte olması gerekir?

Velayetin kaldırılması için TMK m. 348'de aranan temel ön koşul, 'çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaması ya da bu önlemlerin yetersiz olacağının önceden anlaşılması'dır. Bu hüküm, velayetin kaldırılmasının son çare (ultima ratio) olduğunu, hâkimin öncelikle daha hafif koruma önlemlerini (danışmanlık, yardım, çocuğun bir aile yanına yerleştirilmesi vb.) değerlendirmesi gerektiğini ifade eder. Maddede sayılan 'deneyimsizlik, hastalık, başka bir yerde bulunma' gibi nedenlerin velayetin kaldırılmasına yol açabilmesi için bu nedenlerin velayet görevinin 'gereği gibi yerine getirilmesini engelleyen' ve 'belli bir süreklilik arz eden' nitelikte olması gerekir. Geçici bir hastalık veya kısa süreli bir seyahat gibi durumlar velayetin kaldırılması için yeterli değildir. Ayrıca, velayetin kaldırılması için velayet görevinin ağır bir şekilde kötüye kullanılması veya aşırı bir şekilde ihmal edilmiş olması şarttır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1587 E. sayılı kararındaki olayda, babanın mesleği (askerlik) ve görev yeri nedeniyle çocuğunu geçici olarak akrabalarının yanına bırakması, velayet görevinin ağır ihmali olarak kabul edilmemiş ve velayetin kaldırılması şartlarının oluşmadığına işaret edilmiştir.