İfade hürriyetinin kullanımında 'chilling effect' (soğutucu/caydırıcı etki) kavramı ne anlama gelmektedir ve bu etki hangi hukuki süreçlerle ortaya çıkabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #123801

'Chilling effect' (soğutucu/caydırıcı etki), kişilerin hukuki yaptırımlardan veya baskıdan çekinerek ifade hürriyetini kullanmaktan kaçınması veya kendi kendine sansür uygulaması durumunu ifade eder. Bu etki, ifade hürriyetinin sadece fiilen cezalandırılmasıyla değil, aynı zamanda cezalandırma tehdidi veya riskiyle de ortaya çıkar ve demokratik toplumda çoğulculuğu ve kamusal tartışmayı zayıflatır. İlgili makalede belirtildiği üzere, bu etki şu gibi hukuki süreçlerle ortaya çıkabilir: 1. Belirsiz veya geniş yorumlanan ceza kanunları nedeniyle soruşturma veya kovuşturma tehdidi altında kalmak. 2. Ceza davası öncesinde uygulanan yakalama, gözaltına alma, arama, elkoyma gibi koruma tedbirleri. 3. Adli kontrol veya tutuklama gibi özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirlerin uygulanması. 4. Mali veya idari takip yöntemleriyle bireylerin baskı altına alınması. Bu süreçler, bireyleri ve basını, eleştirel veya muhalif görüşlerini açıklamaktan caydırarak ifade hürriyetinin özünü zedeler. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/ifade-hurriyetinin-ahlaki-siniri)