Tam yargı davasının 'idari eylem' ve 'idari işlem' kaynaklı olmasına göre dava açma süreleri İYUK'ta nasıl farklılaşmaktadır? İdari eyleme karşı dava açmadan önce idareye başvurma zorunluluğunun usulünü açıklayınız.

Tam yargı davasında dava açma süreleri, zararın kaynağına göre farklılık gösterir: 1. **İdari İşlemden Doğan Zararlar:** İdari işlemin tebliğinden itibaren İdare Mahkemelerinde 60 gün, Vergi Mahkemelerinde 30 gün içinde doğrudan tam yargı davası açılabilir (İYUK m. 7). Ayrıca, önce iptal davası açılıp, bu davanın sonucunda verilecek kararın tebliğinden itibaren aynı süreler içinde de tam yargı davası açılabilir (İYUK m. 12). 2. **İdari Eylemden Doğan Zararlar:** Bu durumda doğrudan dava açılamaz. Öncelikle, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde ilgili idareye başvurarak hakkın yerine getirilmesi (zararın tazmini) istenmelidir. Bu başvuru zorunludur (İYUK m. 13/1). İdarenin bu isteği kısmen veya tamamen reddetmesi halinde, ret işleminin tebliğini izleyen günden itibaren veya idarenin 30 gün içinde cevap vermemesi halinde bu sürenin bittiği tarihten itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılabilir. (Bkz: ayboga.av.tr/tam-yargi-davasi/)