Bir ceza davasında mahkemenin, iddianamede anlatılan fiillerle bağlı kalmasına rağmen, savcılıktan 'iddianamenin açıklatılması' yönünde bir talepte bulunmasının hukuki dayanağı var mıdır? Bu durumda mahkemenin CMK uyarınca izlemesi gereken yol nedir?

Hayır, 'iddianamenin açıklatılması'nın Ceza Muhakemesi Kanunu'nda (CMK) hukuki bir dayanağı yoktur. CMK m. 225/1, 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir' hükmü ile 'davasız yargılama olmaz' ve 'yargılamanın sınırlılığı' ilkelerini benimsemiştir. Mahkeme, iddianamedeki fiilin vasıflandırılmasıyla bağlı değilken (CMK m. 225/2), fiilin kendisiyle bağlıdır. Eğer mahkeme, iddianamenin CMK m. 170'e aykırı olarak, fiiller ile deliller arasında yeterli ilişki kurulmadan düzenlendiğini düşünüyorsa, bunu iddianameyi kabul etmeden önce 15 gün içinde iade etme yetkisine sahiptir (CMK m. 174). İddianameyi kabul ettikten sonra ise, bu tür bir eksiklik tespit ederse 'açıklatma' gibi usulde yeri olmayan bir yola başvuramaz. Bu durumda mahkeme, ya CMK m. 223/9 uyarınca derhal beraat kararı vermeli ya da yargılama sonunda yüklenen fiilin sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması (m. 223/2-b) veya suçun sanık tarafından işlendiği sabit değilse (m. 223/2-e) beraat kararı vermelidir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/iddianamenin-savciya-aciklatilmasinin-hukukiligi)