5271 sayılı CMK'nın 64. maddesinin gerekçesinde, bilirkişiliğin adli makamın bir tür 'tasvibini' (agrément) elde etmiş kişilerce yapılması gerektiği belirtilmektedir. Bu 'tasvip' mekanizmasının, kanunda ve yönetmelikte nasıl somutlaştırıldığını açıklayınız.

Gerekçede belirtilen bu 'tasvip' mekanizması, bilirkişilik yapacak kişilerin belirli bir kalite, yetkinlik ve güvenilirlik standardını taşıdığının adli makamlarca önceden onaylanması anlamına gelir. Bu mekanizma, CMK m.64 ve ilgili 'Ceza Muhakemesi Kanununa Göre İl Adli Yargı Adalet Komisyonlarınca Bilirkişi Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik' ile somutlaştırılmıştır. Temel unsurları şunlardır: 1. Bilirkişi Listeleri: Her yıl il adli yargı adalet komisyonları, belirli şartları (mesleki kıdem, adli sicil temizliği, disiplin cezası almamış olma vb.) taşıyan uzmanlardan oluşan resmi bilirkişi listeleri hazırlar. Bir kişinin bu listeye kabul edilmesi, adli makamın o kişiyi bilirkişilik yapmak için 'tasvip ettiğinin' en temel göstergesidir. 2. Listeden Seçim Kuralı: Kural olarak hakim ve savcılar, bilirkişileri bu onaylanmış listelerden seçmek zorundadır. Bu, rastgele ve denetimsiz atamaların önüne geçer. 3. Yemin: Listeye alınan bilirkişiler, komisyon önünde görevlerini tarafsızca ve bilimsel kurallara uygun yapacaklarına dair genel bir yemin ederler (CMK m.64/5). Bu yemin de 'tasvip' sürecinin bir parçasıdır. 4. Liste Dışı Atamada Denetim: İstisnai olarak liste dışından atama yapıldığında bile, atanan kişinin belirli şartları taşıması ve durumun bölge kuruluna bildirilmesi zorunluluğu, bu 'tasvip' ve denetim mekanizmasının bir uzantısıdır. (Kaynak: cmk-madde-64-bilirkisi-olarak-atanabilecekler)