5718 sayılı MÖHUK'ta, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde 'karşılıklılık (mütekabiliyet)' ilkesinin (m.54/1-a), 'tanıma' davaları açısından uygulanıp uygulanmayacağını, MÖHUK m.58 hükmü çerçevesinde açıklayınız.

Hayır, uygulanmaz. Karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesi, bir yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tenfiz edilebilmesi için, o ülkede de Türk mahkeme kararlarının tenfizini mümkün kılan bir anlaşma, kanun hükmü veya fiili uygulamanın bulunması şartıdır. Bu şart, MÖHUK m.54/1-a'da bir 'tenfiz' şartı olarak düzenlenmiştir. Ancak, yabancı kararın sadece kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilmesi anlamına gelen 'tanıma' davaları için MÖHUK m.58'de özel bir istisna getirilmiştir. MÖHUK m.58/1'in ikinci cümlesi, 'Tanımada 54’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.' demek suretiyle, tanıma davalarında karşılıklılık şartının aranmayacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu düzenlemenin amacı, yabancı kararların Türkiye'deki hukuki etki alanını kolaylaştırmak ve özellikle hasımsız olarak açılan veya sadece delil niteliği taşıyan kararların (örneğin boşanma kararının nüfusa tescili gibi) tanınmasını, siyasi ve diplomatik bir koşul olan karşılıklılık şartına bağlamadan mümkün kılmaktır. (Kaynak: yabanci-mahkeme-kararinin-taninmasi)