1940'larda Milli Korunma Kanunu ve 1955'te 6570 sayılı GKHK ile getirilen kira bedeli sınırlamalarının, Anayasa Mahkemesi tarafından 1963 yılında iptal edilmesinin temel gerekçesi neydi? Bu iptal kararının, günümüzdeki TBK m.344'ün şekillenmesindeki rolünü analiz ediniz.

Metinde belirtildiği üzere, bu kanunların getirdiği sınırlamaların (örneğin kiraları 1939 rayiçlerine dondurma gibi) AYM tarafından iptal edilmesinin temel gerekçesi, bu düzenlemelerin 'taşınmaz sahibinin kira gelirinden yararlanmasını aşırı ölçüde sınırlaması ve mülkiyet hakkının özüne dokunması'dır. AYM, kamu yararı amacıyla kira bedeline sınır getirilebileceğini kabul etmekle birlikte, bu sınırlandırmanın mülkiyet hakkını tamamen anlamsız kılacak ve ortadan kaldıracak boyutta olamayacağını vurgulamıştır. Bu iptal kararı, sonrasında oluşan kanun boşluğu döneminde Yargıtay içtihatlarının ve nihayetinde 6098 sayılı TBK m.344'ün şekillenmesinde kilit bir rol oynamıştır. TBK m.344, bir yandan kiracıyı korumak için artış oranına bir tavan (TÜFE oranı) getirirken, diğer yandan AYM'nin iptal gerekçesini dikkate alarak kiraya verenin mülkiyet hakkının özünü koruyan bir denge mekanizması (TBK m.344/3) kurmuştur. Beş yılın sonunda TÜFE sınırından bağımsız olarak hakkaniyete göre bedel tespiti imkanı, tam da bu anayasal dengeyi sağlama amacına hizmet etmektedir. (Kaynak: Kira-Artis-Oranina-Getirilen-Yuzde25-Sinirlamasi-Karsisinda-5-Yildan-Uzun-Sureli-Veya-5-Yildan-Sonra-Yenilenen-Kira-Sozlesmelerinin-Durumu)