Olası kast ile bilinçli taksirin temel cezanın belirlenmesindeki yerini, 'çifte değerlendirme yasağı' ilkesi açısından tartışınız. Hakim, olası kastın varlığını kabul ettiği bir durumda, hem TCK m.21/2 uyarınca cezada indirim yapıp hem de TCK m.61/1-f'deki 'kastın ağırlığı'nı temel cezayı belirlerken aleyhe bir kriter olarak kullanabilir mi?

Hayır, kullanamaz. Bu, 'çifte değerlendirme yasağı'nın ihlali olur. Olası kast (TCK m.21/2) ve bilinçli taksir (TCK m.22/3), cezanın belirlenmesinde özel olarak düzenlenmiş indirim ve artırım nedenleridir. TCK m.61/2, suçun olası kastla veya bilinçli taksirle işlenmesi durumunda, bu hususun cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulacağını belirtir. Bu, TCK m.21/2 ve m.22/3'teki özel indirim ve artırım hükümlerine bir yollamadır. Hakim, bir fiilin olası kastla işlendiği sonucuna vardığında, temel cezayı belirledikten sonra TCK m.21/2 uyarınca cezada indirim yapmakla yükümlüdür. Olası kastın varlığı, zaten kastın doğrudan kasta göre daha az yoğun olduğunu gösterir. Bu durumu, TCK m.61/1-f'deki 'failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı' kriteri kapsamında temel cezayı belirlerken ayrıca ve yeniden sanık aleyhine (örneğin temel cezayı alt sınırdan uzaklaşarak belirlemek için) bir gerekçe olarak kullanamaz. Aynı şekilde, bilinçli taksirde de hem TCK m.22/3'ten artırım yapıp hem de temel cezayı belirlerken taksirin yoğunluğunu aleyhe bir kriter olarak kullanamaz. Her iki durum da aynı olgunun iki kez değerlendirilmesi anlamına gelir ve yasaktır. (Kaynak: cifte-mukerrer-degerlendirme-yasagi)