6098 sayılı TBK m.344/3'ün temel amacı ve Anayasa Mahkemesi'nin 26.03.1963 tarihli iptal kararıyla olan ilişkisi nedir? Bu hüküm olmasaydı, uzun süreli kira sözleşmelerinde kiraya veren açısından ne gibi anayasal sorunlar ortaya çıkabilirdi?

TBK m.344/3'ün temel amacı, uzun süreli kira sözleşmelerinde zamanla enflasyon ve değişen ekonomik koşullar nedeniyle kira bedelinin emsallerine göre çok düşük kalması sonucu kiracı lehine, kiraya veren aleyhine bozulan sözleşmesel dengeyi yeniden kurmaktır. Bu hüküm, 5 yılın sonunda hakime, TÜFE artış oranı tavanına bağlı kalmaksızın, hakkaniyete ve emsal bedellere göre bir uyarlama yapma yetkisi verir. Metinde atıf yapılan AYM'nin 26.03.1963 tarihli kararı, mülga 6570 sayılı GKHK'nin kira bedellerini fahiş şekilde sınırlayan hükümlerini, 'mülkiyet hakkının özüne dokunduğu' gerekçesiyle iptal etmiştir. TBK m.344/3, bu anayasal ilkeyi gözeten bir düzenlemedir. Eğer bu hüküm olmasaydı ve kira artışları daima TÜFE oranıyla sınırlı kalsaydı, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde kira bedelleri reel olarak eriyecek, kiraya verenin mülkiyet hakkından elde ettiği gelir anlamsızlaşacak ve bu durum, AYM'nin 1963'te iptal ettiği duruma benzer şekilde, mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale teşkil edecekti. Dolayısıyla, m.344/3, Anayasa'nın 35. maddesiyle korunan mülkiyet hakkının ihlal edilmesini önleyen bir 'emniyet sübabı' işlevi görmektedir. (Kaynak: Kira-Artis-Oranina-Getirilen-Yuzde25-Sinirlamasi-Karsisinda-5-Yildan-Uzun-Sureli-Veya-5-Yildan-Sonra-Yenilenen-Kira-Sozlesmelerinin-Durumu)