5237 sayılı TCK m.150/1, yağma suçunun 'bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla' işlenmesini daha az cezayı gerektiren bir hal olarak düzenlemiştir. Bu hükmün uygulanması ile aynı eylem nedeniyle TCK m.29 uyarınca 'haksız tahrik' indirimi yapılması 'çifte değerlendirme yasağı'nı ihlal eder mi? Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 09.05.2022 tarihli kararı bu konuda ne söylemektedir?

Evet, ihlal eder. TCK m.150/1, yağma suçunun temelindeki cebir veya tehdidin, meşru bir alacağı tahsil etme gibi özel bir saikle işlenmesini, suçun haksızlık içeriğini azalttığı için daha hafif bir suç (tehdit veya kasten yaralama) olarak cezalandırmayı öngören özel bir düzenlemedir. Haksız tahrik (TCK m.29) ise, failin, maruz kaldığı haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elem altında suç işlemesi halinde cezasında indirim yapılmasını sağlayan genel bir hükümdür. Eğer mahkeme, failin eylemini 'hukuki alacağın tahsili' gerekçesiyle TCK m.150/1 kapsamına soktuktan sonra, aynı 'ödenmeyen alacak' olgusunu bir 'haksız fiil' olarak kabul edip bir de TCK m.29'dan haksız tahrik indirimi yaparsa, aynı hukuki nedeni iki kez fail lehine değerlendirmiş olur. Bu durum, çifte (mükerrer) değerlendirme yasağının açık bir ihlalidir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 09.05.2022 tarihli, 2022/2276 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, suç vasfının özelliğini (TCK m.150/1) teşkil eden husus (hukuki alacak), aynı zamanda haksız tahrik teşkil edemez. Mahkeme bu iki düzenlemeden yalnızca birini uygulamalıdır.