TCK m.168'de düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması ile TCK m.61 uyarınca temel cezanın belirlenmesi ve TCK m.62'deki takdiri indirim nedenleri arasında 'çifte değerlendirme yasağı' nasıl ortaya çıkabilir? Zararın giderilmesinin üç farklı aşamada (temel ceza, etkin pişmanlık, takdiri indirim) dikkate alınmasının hukuka aykırılığını izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #123127

Çifte değerlendirme yasağının ihlali bu durumda üçlü bir mekanizma ile ortaya çıkabilir. TCK m.168, hırsızlık, dolandırıcılık gibi malvarlığına karşı bazı suçlarda, failin mağdurun zararını gidermesi halinde cezasında belirli oranlarda indirim yapılmasını öngören özel bir etkin pişmanlık düzenlemesidir. 1) **Temel Ceza ve Etkin Pişmanlık:** Hakim, TCK m.61/1-e uyarınca 'meydana gelen zararın ağırlığını' dikkate alarak temel cezayı belirler. Eğer failin zararı gidermesini, 'zararın azaldığı' veya 'giderildiği' gerekçesiyle temel cezayı alt sınırdan belirlemek için bir kriter olarak kullanır ve sonra aynı zararın giderilmesi nedeniyle TCK m.168'den indirim yaparsa, çifte değerlendirme yasağını ihlal eder. Zararın giderilmesi, sadece TCK m.168 kapsamında değerlendirilmelidir. 2) **Etkin Pişmanlık ve Takdiri İndirim:** Fail, zararı giderdiği için TCK m.168'den indirim aldıktan sonra, hakim aynı 'zararı giderme' eylemini, TCK m.62'deki takdiri indirim nedenlerinden olan 'failin fiilden sonraki davranışları' (pişmanlığı) kapsamında tekrar değerlendirip bir de takdiri indirim yaparsa, yine çifte değerlendirme yasağını ihlal etmiş olur. Zararın giderilmesi, zaten kanuni bir indirim nedeni olan etkin pişmanlıkta karşılığını bulmuştur ve ikinci kez takdiri indirime gerekçe yapılamaz. Doğru uygulama, zararın giderilmesini yalnızca TCK m.168'deki kanuni indirim sebebi olarak uygulamak ve temel ceza ile takdiri indirim belirlenirken bu hususu tekrar dikkate almamaktır.