5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi bağlamında 'çifte (mükerrer) değerlendirme yasağı' ilkesini tanımlayınız. Kasten yaralama suçunda (TCK m.86), fiilin 'silahla' işlenmesi ve neticede 'yüzde sabit iz' kalması durumunda, temel cezanın belirlenmesinde ve nitelikli hallerin uygulanmasında bu yasağın ihlali nasıl gerçekleşebilir? Somut bir örnek üzerinden açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #123126

'Çifte (mükerrer) değerlendirme yasağı', TCK m.61/3'te düzenlenmiş olup, bir suçun kanuni unsurunu veya nitelikli (ağırlaştırıcı/hafifletici) halini oluşturan bir durumun, temel cezanın alt ve üst sınır arasında belirlenmesinde ayrıca ve ikinci kez aleyhe veya lehe bir kriter olarak kullanılmamasıdır. Kasten yaralama suçunda bu yasağın ihlali şöyle gerçekleşebilir: TCK m.86/1, basit kasten yaralamaya 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörür. Fiilin 'silahla' işlenmesi TCK m.86/3-e'de, 'yüzde sabit ize' neden olması ise TCK m.87/1-c'de cezayı artıran nitelikli haller olarak ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, temel cezayı TCK m.61'e göre 1-3 yıl aralığında belirlerken, 'suçun işleniş biçimi ve meydana gelen zararın ağırlığı' gibi gerekçelerle alt sınırdan uzaklaşabilir. Ancak, hakim 'fiil silahla işlendiği ve yüzde sabit iz kaldığı için zararın ağırlığı nedeniyle temel cezayı takdiren 2 yıl olarak belirliyorum' derse ve ardından TCK m.86/3-e (silah) ve TCK m.87/1-c (yüzde sabit iz) uyarınca bu 2 yıl üzerinden tekrar artırım yaparsa, çifte değerlendirme yasağını ihlal etmiş olur. Çünkü 'silah' ve 'yüzde sabit iz' hem temel cezanın ağırlaştırılmasına gerekçe yapılmış hem de kanunda özel olarak düzenlenmiş nitelikli hal maddeleriyle cezayı ayrıca artırmıştır. Doğru uygulama; temel cezanın, nitelikli haller dışındaki kriterlere (örneğin, darbe sayısı, failin kastının yoğunluğu vb.) göre 1-3 yıl arasında belirlenmesi ve ardından bulunan bu temel ceza üzerinden TCK m.86/3-e ve m.87/1-c'deki artırımların yapılmasıdır.