6100 sayılı HMK m. 176 vd. maddelerinde düzenlenen 'ıslah' kurumu ile 'ek dava' açma arasındaki temel fark nedir? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/25 sayılı kararında belirtildiği üzere, dava dilekçesinde talep edilmeyen bir ziynet eşyası alacağının sonradan ıslah dilekçesiyle istenmesi neden mümkün değildir? Bu durumda davacının izlemesi gereken doğru usuli yol nedir?

Islah ve ek dava, davacının talebini genişletmesine olanak tanıyan iki farklı usuli yoldur ve aralarındaki temel fark, talebin 'niteliği' ile ilgilidir. * **Islah (HMK m. 176 vd.):** Islah, 'mevcut bir dava konusu' üzerinde yapılan bir değişiklik veya genişletmedir. Davacı, dava dilekçesinde belirttiği talep sonucunu (müddeabihi) ıslah yoluyla artırabilir veya dava sebebini değiştirebilir. Ancak ıslah, davaya 'yeni bir dava konusu' eklemek için kullanılamaz. Örneğin, 50.000 TL'lik bir alacak davası açan davacı, yargılama sırasında alacağının 80.000 TL olduğunu fark ederse, ıslah dilekçesi vererek talep sonucunu 80.000 TL'ye çıkarabilir. Burada dava konusu (alacak talebi) aynı kalmakta, sadece miktarı değişmektedir. * **Ek Dava:** Ek dava ise, ilk davada ileri sürülmemiş, ondan tamamen 'bağımsız ve yeni bir talebin' ileri sürülmesidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/25 sayılı kararında ve yerleşik içtihatlarda belirtildiği gibi, dava dilekçesinde talep edilmeyen bir ziynet eşyası alacağının (örneğin, davada sadece bilezikler istenmişken, sonradan kolyelerin de istenmesi) ıslahla istenmesi mümkün değildir. Çünkü her bir ziynet eşyası kalemi, kendi başına bağımsız bir talep konusudur. Dava dilekçesinde yer almayan bir kolyenin sonradan istenmesi, mevcut talebin artırılması değil, davaya 'yeni bir talep konusu eklenmesi' anlamına gelir. Yargıtay'ın ifadesiyle, 'dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır.' **Doğru Usuli Yol:** Bu durumda davacının yapması gereken, ıslah dilekçesi vermek yerine, talep etmeyi unuttuğu yeni ziynetler için harcını ödeyerek 'ayrı bir dava' (ek dava) açması ve bu yeni davanın, görülmekte olan ilk dava ile birleştirilmesini talep etmesidir. Mahkeme, aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu için bu davaları birleştirerek birlikte görecektir.