Anayasa Mahkemesi, 2023/117 K. 2023/121 K. sayılı kararında, Gecekondu Kanunu'ndaki yıkım hükmünü incelerken, devletin mülkiyet hakkı karşısındaki pozitif yükümlülüklerini nasıl tanımlamıştır? 'Koruyucu önlemler' ve 'düzeltici önlemler' arasındaki farkı, karar metnindeki (Paragraf 17) açıklamalar doğrultusunda belirtiniz.
Anayasa Mahkemesi, ilgili kararının 17. paragrafında, devletin mülkiyet hakkını koruma konusundaki pozitif yükümlülüklerinin sadece müdahaleden kaçınmakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda hak sahibini koruyucu ve müdahalenin sonuçlarını giderici önlemler almayı da gerektirdiğini belirtmiştir. Mahkeme bu yükümlülükleri ikiye ayırmıştır: 1. **Koruyucu Önlemler:** Bunlar, mülkiyete yönelik bir müdahalenin 'gerçekleşmesini önleyici' nitelikteki tedbirlerdir. Hukuki, idari ve fiili mekanizmaları içerir. Örneğin, bir idari işlemin (yıkım kararı gibi) hukuka uygunluğunu denetleyecek etkili bir yargı yolunun (yürütmenin durdurulması talepli iptal davası gibi) varlığı, mülkiyete haksız bir müdahalenin gerçekleşmesini önleyen koruyucu bir önlemdir. 2. **Düzeltici Önlemler:** Bunlar ise, müdahale gerçekleştikten sonra 'etkilerini giderici', yani 'telafi edici' nitelikteki tedbirlerdir. Amaç, müdahale sonucu bozulan durumu mümkünse eski hale getirmek (restitutio in integrum) veya bu mümkün değilse malikin uğradığı zarar ve kayıpları gidermektir. Tazminat (tam yargı) davası, bu tür düzeltici önlemlere bir örnektir. AYM, Gecekondu Kanunu'ndaki iptal edilen hükmün, yıkım gerçekleşmeden önce başvurulabilecek 'koruyucu önlemleri' (dava açma, yürütmeyi durdurma) ortadan kaldırdığı ve yıkım sonrası başvurulabilecek 'düzeltici önlem' olan tam yargı davasının da mülkün fiziki varlığını geri getiremeyeceği için tek başına yeterli bir güvence sağlamadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle devletin pozitif yükümlülüklerini yerine getirmediğine hükmetmiştir.