Basit yargılama usulü neticesinde verilen karara karşı kanun yolu nedir? İtiraz üzerine süreç nasıl işler ve itirazın sanık tarafından yapılması ile diğer taraflarca yapılması arasında, verilecek yeni mahkumiyet kararındaki indirim (1/4) açısından ne gibi bir fark bulunmaktadır? (CMK m. 252)

Basit yargılama usulü neticesinde verilen karara karşı doğrudan istinaf veya temyiz kanun yoluna gidilemez. Bu kararlara karşı, kararın gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde 'itiraz' edilebilir. Süresinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir (CMK m. 252/1). İtiraz üzerine süreç şu şekilde işler: 1. **İnceleme ve Duruşma:** Hükmü veren mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı yetkili başka bir asliye ceza mahkemesine gönderir. İtirazı inceleyecek olan bu mahkeme, dosyayı evrak üzerinden incelemez; 'duruşma açarak' genel hükümlere göre yargılamayı baştan yapar (CMK m. 252/2). 2. **Yeni Hüküm ve Bağlı Olmama:** Duruşma açarak yargılama yapan mahkeme, basit yargılama usulüyle verilen ilk hükümle bağlı değildir. Delilleri yeniden değerlendirir ve tamamen farklı bir karar (beraat, ceza verilmesine yer olmadığına veya daha ağır/hafif bir mahkumiyet) verebilir. 3. **1/4 İndirim Farkı (CMK m. 252/3):** En önemli fark, itiraz üzerine verilen yeni mahkumiyet kararında, basit yargılama usulünün sağladığı 1/4 oranındaki indirimin uygulanıp uygulanmayacağıdır: - **Eğer itiraz sanık dışındaki kişiler (örneğin katılan, Cumhuriyet savcısı) tarafından yapılmışsa,** mahkeme yeni bir mahkumiyet kararı verdiğinde, sonuç ceza üzerinden 1/4 oranındaki indirimi uygulamak zorundadır. Bu, sanığın, kendisinin başvurmadığı bir kanun yolu sonucunda daha aleyhe bir duruma düşmesini (reformatio in peius yasağı) engellemeye yönelik bir güvencedir. - **Eğer itiraz bizzat sanık tarafından yapılmışsa,** mahkeme yeni bir mahkumiyet kararı verdiğinde artık 1/4 oranındaki indirimi uygulamaz. Sanık, bu indirimi feda etme pahasına, duruşmalı yargılanma ve beraat etme şansını denemek için itiraz hakkını kullanmış sayılır.