7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 44. maddesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) yapılan askerlik hizmetini Türkiye'de yapılmış saymaktadır. Bu düzenlemenin hukuki niteliği nedir? Bu durumu, Kanun'un 45. maddesinde belirtilen 'ikili anlaşmalar kapsamında askerlik hizmetinin sayılması' ile karşılaştırarak analiz ediniz.

7179 sayılı Kanun'un 44. maddesi, tek taraflı bir kanun hükmü ile KKTC'de yapılan zorunlu askerlik hizmetini, başka bir işleme gerek kalmaksızın Türkiye'de yapılmış sayarak tam bir denklik ve muafiyet sağlamaktadır. Bu düzenlemenin hukuki niteliği, Türkiye Cumhuriyeti'nin KKTC'yi tanıması ve iki devlet arasındaki özel hukuki ve siyasi bağlar nedeniyle getirilmiş 'sui generis' bir yasal tanımadır. Bu, karşılıklılık esasına dayanan bir uluslararası anlaşma değil, iç hukuk düzenlemesidir. 7179 sayılı Kanun'un 45. maddesi ise daha genel bir çerçeve çizmektedir. Bu madde, Türkiye'nin diğer ülkelerle yapabileceği 'ikili anlaşmalar'a atıf yapmaktadır. Bu anlaşmalar uyarınca, bir ülkede yapılan askerlik hizmetinin diğer ülkede de sayılması (muafiyet) veya ertelenmesi mümkün olabilir. Buradaki hukuki temel, karşılıklılık ilkesine dayanan uluslararası bir sözleşmedir. Dolayısıyla, 44. maddedeki düzenleme KKTC'ye özgü, kanunla doğrudan tanınan bir muafiyet iken; 45. maddedeki düzenleme, diğer ülkelerle yapılacak ve içeriği anlaşmaya göre değişebilecek potansiyel muafiyet veya erteleme mekanizmalarını düzenleyen genel bir yetki hükmüdür. KKTC için anlaşmaya gerek duyulmazken, diğer ülkeler için muafiyet veya erteleme ancak ikili bir anlaşmanın varlığı halinde söz konusu olabilir.