Dövizle askerlik hizmeti başvurusunda bulunan bir yükümlünün, bir takvim yılı içerisinde 6 aydan fazla Türkiye'de kalması, dövizle askerlik statüsünü nasıl etkiler? Bu durumun hukuki dayanağını ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) bu konudaki içtihadını ilgili makaledeki bilgiler ışığında açıklayınız. (kadimhukuk.com.tr/makale/dovizle-askerlik/)

Dövizle askerlik hizmetinin temel mantığı, yurt dışında yaşayan ve çalışan vatandaşların Türkiye'ye gelerek fiili askerlik hizmeti yapmalarının hayatlarını ve işlerini sekteye uğratmasını önlemektir. Bu nedenle, bu haktan yararlanacak kişilerin hayatlarının merkezinin yurt dışında olması esastır. Kanunda veya ilgili yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, yükümlülerin dövizle askerlik hizmetinden faydalanabilmeleri için bir takvim yılının yarısından (183 günden) fazlasını yurt içinde geçirmemiş olmaları gerekmektedir. Eğer bir yükümlü, bir takvim yılı içinde 6 aydan (183 günden) fazla süreyle Türkiye'de kalırsa, bu durum onun hayat merkezinin artık yurt dışı olmadığına dair bir karine teşkil eder ve dövizle askerlik kapsamından çıkarılmasına neden olur. İlgili makalede atıf yapılan AYİM 2. Dairesi'nin 04.11.2008 tarihli E.2008/580, K.2008/1081 sayılı kararı da bu prensibi teyit etmektedir. Kararda, 'yükümlülüklerinin devam ettiği süre içerisinde... bir yıl içinde 6 aydan fazla yurt içinde bulunduğu anlaşıldığından davacı hakkında tesis edilen dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılma işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı' belirtilmiştir. Dolayısıyla, bu kuralın ihlali, kazanılmış bir hak olan dövizle askerlik statüsünün kaybedilmesi sonucunu doğuran objektif bir şarttır.