5271 sayılı CMK m. 14, yabancı ülkede işlenen suçlarda yetkili mahkemeyi nasıl belirlemektedir? Bir yabancının Brezilya'da uyuşturucu ticareti yaptığı ve MERNİS adresinin Hatay'da olduğu bir olayda, Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2015/12235 sayılı kararında yetkili savcılığın belirlenmesi talebi neden reddedilmiştir? Yargıtay'ın bu karardaki yetki kurallarına ilişkin yorumunu açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122754

CMK m. 14/1, yabancı ülkede işlenen ve Türkiye'de soruşturulması gereken suçlarda yetkiyi şu sırayla belirler: a) Şüphelinin veya sanığın Türkiye'de yakalandığı yer, b) Yakalanmamışsa Türkiye'deki yerleşim yeri, c) Yerleşim yeri yoksa Türkiye'de en son oturduğu yer mahkemesi. CMK m. 14/2 ise, Cumhuriyet savcısı, şüpheli veya sanığın istemi üzerine, Yargıtay'ın 'suçun işlendiği yere daha yakın olan yer mahkemesine' yetki verebileceğini düzenler. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2015/12235 sayılı kararında, Brezilya'da suç işleyen ve MERNİS adresi Hatay/Yayladağı olan sanık için, Yayladağı C. Savcılığı, CMK m. 14/2 uyarınca, suçun işlendiği yabancı ülkeye coğrafi olarak daha yakın bir yer savcılığının yetkili kılınmasını Yargıtay'dan talep etmiştir. Yargıtay, bu talebi reddetmiştir. Reddin temel sebebi şudur: CMK m. 14/1'e göre zaten yetkili bir mahkeme (sanığın yerleşim yeri olan Hatay) mevcuttur. CMK m. 14/2'deki 'suçun işlendiği yere daha yakın olan yer' kuralının amacı, yargılama hukuku gerekleri ve kolaylıkları sağlamaktır. Yargıtay, somut olayda soruşturma evrakının bulunduğu aşama ve İskenderun 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin tespitleri doğrultusunda, yetkiyi değiştirmeyi gerektirecek bir yargısal zorunluluk veya fayda görmemiştir. Yani, Yargıtay, CMK m. 14/2'nin otomatik bir yetki değiştirme mekanizması olmadığını, yargılamanın selameti açısından bir gereklilik bulunmadıkça, CMK m. 14/1'de belirlenen genel yetki kuralının devam etmesi gerektiğini zımnen kabul etmiştir. Bu nedenle, mevcut yetkili savcılığın soruşturmaya devam etmesi gerektiği sonucuna vararak talebi reddetmiştir.