TCK m. 11, bir Türk vatandaşının yabancı ülkede işlediği suçtan dolayı Türkiye'de yargılanabilmesi için hangi kümülatif şartları aramaktadır? 'Yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması' şartını, 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılamama) ilkesi çerçevesinde yorumlayınız. (Yargıtay 23. Ceza Dairesi - Karar : 2015/7553)
TCK m. 11'e göre, bir Türk vatandaşının, TCK m. 13'te sayılan suçlar dışında, yabancı bir ülkede işlediği ve Türk kanunlarına göre aşağı sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı Türkiye'de yargılanabilmesi için şu kümülatif (bir arada bulunması gereken) şartlar aranır: 1) Failin Türk vatandaşı olması, 2) Suçun yabancı ülkede işlenmesi, 3) İşlenen suçun Türk kanunlarına göre aşağı sınırının en az bir yıl hapis cezasını gerektirmesi (zarar görenin veya yabancı hükümetin şikayeti halinde bu ceza şartı aranmaz), 4) Failin Türkiye'de bulunması, 5) Fiil nedeniyle yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması. Bu şartlar birer 'kovuşturma şartı' niteliğindedir. 'Yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması' şartı, 'non bis in idem' ilkesinin bir yansımasıdır. Bu ilke, bir kişinin aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmasını ve cezalandırılmasını engeller. Yargıtay 23. Ceza Dairesi'nin 2015/7553 sayılı kararında da belirtildiği gibi, eğer sanık hakkında yurtdışında işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede kesinleşmiş bir mahkûmiyet veya beraat kararı verilmişse, bu durum Türkiye'de yeniden yargılama yapılmasına engel teşkil eder. Bu nedenle mahkemeler, yargılamaya başlamadan önce ilgili yabancı ülke adli makamlarından bu hususu araştırmalıdır. Bu şart, adil yargılanma hakkının temel bir güvencesidir.