Yabancı bir ülkede işlenen bir suçtan dolayı, failin Türkiye'de yargılanmasında yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin CMK m. 14'teki hiyerarşik kuralları (yakalandığı yer, yerleşim yeri, son adresi) ve bu kuralların uygulanamaması halinde devreye giren özel yetki belirleme usulünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122712

CMK m. 14, yurt dışında işlenen ve Türk kanunlarına göre Türkiye'de yargılanması gereken suçlarda yetkili mahkemeyi belirler. Kanun, pratik ve takibi kolay bir hiyerarşi kurmuştur: 1) Sanığın Yakalandığı Yer Mahkemesi: Eğer sanık Türkiye'de yakalanmışsa, yetkili mahkeme yakalandığı yerdeki mahkemedir. Bu en öncelikli kuraldır. 2) Yerleşim Yeri Mahkemesi: Sanık yakalanmamışsa ancak Türkiye'de bilinen bir yerleşim yeri (ikametgahı) varsa, yetkili mahkeme bu yerleşim yerindeki mahkemedir. 3) En Son Adresinin Bulunduğu Yer Mahkemesi: Sanık yakalanmamış ve Türkiye'de bir yerleşim yeri de yoksa, bilinen en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu kuralların hiçbiriyle yetkili bir mahkeme belirlenemiyorsa (sanık yakalanmamış, Türkiye'de hiç yaşamamış veya adresi bilinmiyorsa), özel bir yetki belirleme usulü devreye girer. CMK m. 14/3'e göre, bu durumda yetkili mahkeme, 'Adalet Bakanının istemi ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusu üzerine Yargıtay tarafından' belirlenir. Bu, yetki boşluğu doğmasını engelleyen istisnai bir mekanizmadır.