Anayasa Mahkemesi'nin 2023/191 E. sayılı kararında, iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi 'kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra' olarak belirlemesinin hukuki dayanağı ve amacı nedir? Bu süre içinde iptal edilen kanun hükmü uygulanmaya devam eder mi?

Bu kararın hukuki dayanağı Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Bu hükümler, Anayasa Mahkemesi'ne, iptal kararının derhal yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkacak 'hukuksal boşluğun kamu yararını ihlal edeceği' kanaatine vardığı hallerde, iptal hükmünün yürürlüğe girişini bir yılı geçmemek üzere erteleme yetkisi vermektedir. Somut olayda Mahkeme, Gecekondu Kanunu'ndaki yıkıma ilişkin usulü iptal etmiş, ancak bu iptalin hemen yürürlüğe girmesi halinde idarelerin izinsiz yapılarla mücadelesinde bir yetki ve usul boşluğu doğacağını, bunun da kamu yararını (şehir planlaması, kamu arazilerinin korunması vb.) olumsuz etkileyeceğini öngörmüştür. Bu nedenle, yasama organına (TBMM) yeni ve Anayasa'ya uygun bir düzenleme yapması için zaman tanımak amacıyla iptalin yürürlüğünü 9 ay ertelemiştir. Bu erteleme süresi içinde, Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilen kanun hükmü yürürlükte kalmaya ve uygulanmaya devam eder. Hukuki sonuçları, belirlenen tarihte (kararın yayımından 9 ay sonra) doğacaktır.