HMK'nın 313. maddesinde düzenlenen 'sulh' ile HMK'nın 307. maddesinde düzenlenen 'feragat' arasındaki temel fark, uyuşmazlığın sona erme şekli ve tarafların karşılıklı edimleri açısından nasıl ortaya çıkar?

Sulh ve feragat, her ikisi de davayı sona erdiren taraf işlemleri olmalarına rağmen, aralarında temel farklar vardır. 1) Tek Taraflılık / Çift Taraflılık: Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen, tek taraflı bir irade beyanıyla vazgeçmesidir. Davalının kabulüne veya rızasına bağlı değildir. Sulh ise, tarafların uyuşmazlığı sona erdirmek için karşılıklı olarak anlaştıkları iki taraflı bir 'sözleşme'dir. Her iki tarafın da iradesinin birleşmesi gerekir. 2) Karşılıklı Edimler: Feragatte, davacı bir haktan karşılıksız olarak vazgeçer. Bir karşı edim söz konusu değildir. Sulhte ise, genellikle taraflar karşılıklı olarak bazı tavizler verirler. Uyuşmazlık bir 'al-ver' ilişkisi içinde çözülür. Örneğin, 100.000 TL'lik bir alacak davasında davacının 70.000 TL'ye razı olması, davalının da bu 70.000 TL'yi ödemeyi kabul etmesi bir sulhtür. Davacının davadan tamamen ve karşılıksız vazgeçmesi ise feragattir. 3) Uyuşmazlığın Kapsamı: Feragat sadece dava konusu talep sonucuna ilişkindir. Sulh ise, HMK m. 313/3 uyarınca, dava konusu dışındaki hususları da kapsayabilir. Taraflar, görülmekte olan davayı bitirmek için aralarındaki başka uyuşmazlıkları da aynı sulh sözleşmesiyle çözebilirler.