Yabancı bir ülkede işlenen bir suçtan dolayı Türkiye'de yargılanan yabancı uyruklu bir sanık hakkında, TCK m. 16 uyarınca, yabancı ülkede tutuklulukta geçirdiği sürelerin Türk mahkemesinin vereceği cezadan mahsup edilmesi, hangi temel ceza hukuku ilkesinin bir gereğidir?

Bu durum, ceza hukukunun temel ilkelerinden olan 'adalet' ve 'hakkaniyet' ilkelerinin bir gereğidir. TCK m. 16'da düzenlenen 'mahsup' kurumu, bir kişinin aynı suç nedeniyle, nerede ve hangi statüde (gözaltı, tutukluluk, hükümlülük) olursa olsun, hürriyetinden yoksun kaldığı sürelerin, nihai olarak verilecek cezadan indirilmesini sağlar. Bu ilkenin temelinde yatan mantık şudur: Bir kişi, bir suç isnadıyla hürriyetinden yoksun bırakılmışsa, bu yoksunluk onun cezai sorumluluğunun bir parçası olarak görülmeli ve infazdan düşülmelidir. Aksi takdirde, kişi aynı suç için hem yabancı ülkede tutuklu kalarak hem de Türkiye'de cezanın tamamını çekerek 'çifte infaza' maruz kalmış olur. Bu, orantılılık ve adalet ilkeleriyle bağdaşmaz. Mahsup kurumu, kişinin suç nedeniyle katlandığı toplam hürriyet kısıtlamasının, kanunun o suç için öngördüğü cezayı aşmamasını temin eden bir adalet mekanizmasıdır.