Türk hukuk sisteminde 'vatandaşın iadesi yasağı' ilkesinin Anayasa'nın 38. maddesi ve 6706 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki dayanaklarını açıklayınız. Türkiye'nin Uluslararası Ceza Divanı'na (UCD) taraf olmamasının bu ilkenin mevcut uygulaması üzerindeki kesin etkisini analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122541

Vatandaşın iadesi yasağının temel dayanağı Anayasa m. 38/son fıkrasıdır: 'Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.' Bu anayasal ilke, 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu'nun 11/1-a maddesinde de 'iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olması halinde iade talebi kabul edilemez' şeklinde tekrar edilmiştir. Anayasa, bu yasağa tek bir istisna getirmiştir: UCD'ye taraf olmaktan kaynaklanan yükümlülükler. Ancak, Türkiye, UCD'yi kuran Roma Statüsü'ne taraf değildir. Bu durumun hukuki sonucu nettir: Anayasa'da öngörülen istisna hali mevcut Türk hukuku açısından uygulanabilir değildir. Dolayısıyla, mevcut durumda, işlediği suç ne olursa olsun (soykırım, insanlığa karşı suçlar dahil) ve suçu nerede işlemiş olursa olsun, bir Türk vatandaşının yabancı bir devlete veya UCD dahil herhangi bir uluslararası yargı merciine iadesi hukuken mümkün değildir. Bu yasak, Türkiye Roma Statüsü'nü imzalayıp onaylayana kadar mutlak bir nitelik taşımaktadır.