7179 sayılı Askeralma Kanunu'na göre, yurt dışında yaşayan çok vatandaşlık hakkına sahip bir Türk vatandaşı ile sadece oturma ve çalışma iznine sahip bir Türk vatandaşının 'dövizle askerlik' hizmetinden yararlanma şartları arasındaki temel fark nedir? Bu farklılığın Anayasa'nın eşitlik ilkesi (m. 10) açısından bir değerlendirmesini yapınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #122530

7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 39. maddesine göre temel fark 'çalışma şartı'dır. Sadece oturma ve çalışma iznine sahip bir Türk vatandaşı, dövizle askerlikten yararlanmak için 'yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere, en az üç yıl süre ile fiilen çalışma' şartını sağlamalıdır (m. 39/1-a). Buna karşılık, yurt dışında ikamet eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar için 'çalışma şartı aranmadan', en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunmaları yeterlidir (m. 39/2). Anayasa'nın 10. maddesi, 'Aynı hukuksal durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak' amacını taşır. Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, farklı hukuki durumlardaki kişilere farklı kurallar uygulanması eşitlik ilkesini ihlal etmez (Bkz. AYM, E: 2012/15, K: 2012/105). Burada kanun koyucu, yabancı bir ülke vatandaşlığını da kazanmış ve hayatını o ülkede kurmuş kişiler ile geçici olarak çalışma amacıyla yurt dışında bulunan kişileri farklı hukuki statülerde kabul etmiştir. Çok vatandaşlığa sahip kişilerin yabancı ülkedeki sosyal ve hukuki entegrasyonlarının daha derin olduğu varsayımıyla, onlardan ayrıca bir çalışma ispatı istenmemesi, 'durumlarındaki özellikler' nedeniyle farklı bir kural getirilmesi olarak makul görülebilir ve Anayasa'nın 10. maddesine aykırı olduğu doğrudan söylenemez. Zorunlu askerlik hizmetini farklı şekillerde ifa edenlerin hukuki statülerinin farklı olduğu ve aynı hukuki konumda olmadıkları AYM tarafından da belirtilmiştir (AYM, E:2016/5, K: 2016/152).